Maagverkleining (Gastric Bypass) : mijn verhaal als ervaringsdeskundige

Ik ben al vele jaren veel te dik. Op mijn hoogtepunt woog ik maar liefst 160 kilo. Met behulp van een diëtiste heb ik mijn eetpatroon flink aangepast en daarnaast ben ik ook weer gaan sporten, waardoor ik zo’n 40 kilo ben afgevallen.

Maar op een gegeven moment stagneerde mijn gewicht, en inmiddels ben ik zelfs alweer dik 10 kilo aangekomen. Dus toch nog maar een poging ondernomen om een maagverkleining te krijgen; dat had ik al eerder geprobeerd maar toen ben ik daarvoor afgewezen omdat ik nog nooit onder begeleiding had proberen af te vallen. Dat verhaal lees je hier.

De screening; ben ik een geschikte kandidaat voor een maagverkleining?

Onderstaande is mijn persoonlijke ervaring. Het traject kan echter per ziekenhuis verschillen.

Wanneer je het traject voor een maagverkleining in gaat moet je eerst een aantal vragenlijsten invullen om te bepalen of je een geschikte kandidaat bent voor deze ingreep. Die vragen gaan over je leefgewoonten, lichamelijke klachten en je emotionele band met eten (of je meer eet door bepaalde triggers, zoals verdriet, verveling, stress enzovoorts).

Vervolgens volgt er een screeningsdag. Tijdens die dag krijg je wat voorlichting en heb je gesprekken met de medisch psycholoog, de diëtiste, de fysiotherapeut en de verpleegkundige. Tijdens die gesprekken worden de eerder ingevulde vragenlijsten besproken.

Aan het eind van de ochtend gaan alle specialisten samen alle kandidaten bespreken, en als ze daar uit zijn word je 1 voor 1 naar binnen geroepen voor een gesprek bij de chirurg. Bij ons werden eerst de kandidaten naar binnen geroepen die (nog) niet in aanmerking kwamen voor een maagverkleining. Een spannend moment dus, want vorige keer werd ik als een van de eerste kandidaten naar binnen geroepen en kreeg ik te horen dat ik eerst moest proberen onder begeleiding van een diëtiste af te vallen.

Deze keer was dat gelukkig anders. Nadat er enkele mensen naar binnen waren geroepen die nog niet in aanmerking kwamen voor een maagverkleining kwam de verpleegkundige opeens binnen en zei “Gefeliciteerd, jullie zijn allemaal door”.

Na nog wat algemene voorlichting volgde een – in mijn geval kort – gesprek met de chirurg die aangaf dat ik de ideale kandidaat was voor een maagverkleining. Afvallen is namelijk vooral een kwestie van je leefpatroon aanpassen; gezondere keuzes maken in je voeding, regelmatig (6 tot 9 keer per dag) iets eten, meer bewegen… alles wat ik al geleerd had bij de diëtiste en dus al deed.

De maagverkleining is namelijk slechts een hulpmiddel om dat makkelijker te maken, geen wondermiddel.

Voorlichting middels groepsbijeenkomsten

Na die eerste screeningsdag worden er nog enkele groepsbijeenkomsten ingepland waarbij je voorlichting krijgt over dingen als:

• Voeding
• Wat je kunt verwachten qua gewichtsverlies (bij een gastric bypass is dat 35 tot 40% van het huidige gewicht, bij een sleeve is dat 25 tot 30%),
• Wat je kunt verwachten aan kosten (zo moet je bijvoorbeeld je hele leven speciale multivitamine en calciumtabletten blijven slikken),
• Wat voor klachten je kunt krijgen na de operatie
• De psychologische aspecten
• Sporten en bewegen

Deze bijeenkomsten vinden plaats tijdens kantooruren dus daarvoor zul je vrij moeten regelen op je werk. Sommige ziekenhuizen schijnen deze presentaties echter gewoon op YouTube te zetten zodat je er geen vrij voor hoeft te nemen.

Fittest

Naast de groepsbijeenkomsten krijg je ook nog een individuele fittest bij de fysiotherapeut. Die stelt niet echter zoveel voor; eerst krijg je een paar vragen als “kun je 2 trappen op lopen” en “kun je een half uur wandelen / fietsen”. Daarna moest ik een paar oefeningen doen op enkele fitnessapparaten, om in te schatten hoeveel kracht je op dit moment hebt. Die kracht neemt namelijk ook af na de operatie en zal weer opnieuw opgebouwd moeten worden.

Wachten op de operatiedatum

Als je door de screening bent word je op de wachtlijst geplaatst voor de operatie. In mijn geval was die wachtlijst 2 tot 3 maanden, maar ook dat verschilt uiteraard per ziekenhuis.

Aangezien je 4 weken voor de operatie moet beginnen met het slikken van multivitaminen en calciumtabletten zou je eigenlijk ook minimaal 4 weken van tevoren je operatiedatum te horen moeten krijgen. In mijn geval werd ik echter pas 3 weken van tevoren gebeld.

Dieet ter voorbereiding op de maagverkleinende operatie

Dat was maar net op tijd, want vanaf 2 weken voor de operatie moet je op een zeer streng dieet. Vanaf dan mag je namelijk alleen nog maar maaltijd vervangende shakes (in mijn geval Modifast Intensive). Deze mag je 4 per dag, aangevuld met 2 opkikker bouillon.

Het enige vaste voedsel wat je in die periode mag is rauwkost. Maar als ik rauwkost lekker vond had ik waarschijnlijk geen maagverkleining nodig gehad 😉 Als ik het heel klein snijdt is het wel weg te krijgen, maar lekker vind ik het niet.

Gelukkig vullen die maaltijdshakes best goed dus echt honger had ik niet, maar het is wel lastig, zeker als je gezin wel gewoon eet en jij mag niets. Lastig om die verleidingen te weerstaan en hoewel die shakes prima smaken ben je ze na een paar dagen natuurlijk wel weer zat, maar je moet er wat voor over hebben.

Daarnaast had ik in de tweede week vaker een flauw gevoel. Dat komt omdat je lichaam snelle energie haalt uit glycogeen, maar als je zo weinig koolhydraten binnen krijgt is je voorraad glycogeen is na 5 tot 7 dagen grotendeels opgebruikt. Dan schakelt je lichaam over op vetverbranding, maar dat is een langzame energiebron dus het duurt even voordat die op gang komt.

Nog een tip: in een shakebeker mengt het poeder niet altijd even goed met het water, waardoor er klonten achterblijven. Maar als je het in een blender doet gaat het wel goed, en je hebt toch een blender nodig na de operatie.

De maagverkleining operatie zelf

Een maagverkleining wordt uitgevoerd middels een kijkoperatie. Er worden in principe nog maar 2 soorten operaties uitgevoerd: een gastric bypass (maagomleiding), waarbij niet alleen de maag verkleind wordt maar de darm ook wordt omgeleid waardoor er minder voedingsstoffen worden opgenomen (vandaar ook de levenslange behoefte aan multivitaminen) en een sleeve (maagverkleining) waarbij er alleen een groot deel van de maag verwijderd wordt.

Aangezien de gastric bypass (maagomleiding) het meest effectief is wordt daarvoor zo vaak mogelijk gekozen. De maagverkleining (sleeve) wordt alleen in uitzonderlijke gevallen toegepast. Vroeger bracht men ook nog weleens een maagband aan, maar dat gebeurt tegenwoordig eigenlijk niet meer.

Ook ik heb een gastric bypass operatie gehad. Ik had eigenlijk verwacht daar flink veel last van te krijgen, maar dat viel echt 100% mee. Op de dag van de operatie had ik een kort intakegesprek, en zo’n anderhalf uur later lag ik al op de operatietafel.

Toen ik 2,5 uur later weer wakker werd op de uitslaapkamer had ik wel wat pijn aan mijn buik. Daarvoor kreeg ik een morfinepilletje. Daarna had ik nergens meer last van en heb ik vrijwel de hele dag geslapen (waarschijnlijk door de narcose en/of het morfinepilletje).

Je moet ook binnen enkele uren gaan wandelen over de gang, maar dat ging ook prima.

De dag erna kreeg ik ’s ochtends een kopje thee, die ik op de rand van mijn bed moest opdrinken. In plaats daarvan ben ik op een stoel aan een tafel gaan zitten en wat over de gang gaan wandelen.

Daarna kreeg ik nog een schaaltje yoghurt (ik ben geen fan van yoghurt maar met een beetje sinaasappelsiroop is het prima te doen), waarna de arts langs kwam. Toen moest ik nog even wachten op de apotheek met de medicatie die je gedurende een flinke periode na de operatie moet nemen:

• 4 weken lang een spuitje tegen trombose dat je zelf in je buik of been moet zetten
• 3 maanden lang een maagzuurremmer
• 6 maanden lang een middel tegen galstenen (2 x per dag)
• Je hele leven lang multivitaminen en calciumtabletten

Er wordt ook 4 maal daags paracetamol voorgeschreven, maar aangezien ik geen pijnklachten had ben ik daar na enkele dagen mee gestopt. Mensen die juist wel flinke pijnklachten hebben kunnen ook sterkere pijnstilling krijgen voor de eerste dagen zoals Oxycodon.

Nadat de apotheek geweest was kreeg ik nog een beschuitje met smeerkaas, en toen ik dat op had mocht ik naar huis.

Voor de herstelperiode voor een gastric bypass operatie rekent men normaal op 3 tot 6 weken, maar ik heb zelf eigenlijk vrijwel direct weer mijn normale dagelijkse leven opgepakt. Het enige wat je echt niet mag gedurende de eerste 6 weken is zwaar tillen, maar voor de rest kun je gewoon doen wat je zelf wil en kan.

De eerste 2 weken na de operatie; vloeibaar of gepureerd eten

De eerste 2 weken na de operatie mag je nog geen vast voedsel, alleen vloeibaar of gepureerd. Daaronder valt bijvoorbeeld havermout, gepureerd fruit, gepureerd vlees, gepureerde groenten (of bijvoorbeeld spinazie a la creme), soep (nou ja, bouillon) en beschuit met smeerbaar beleg.

Het is de bedoeling dat je 6 tot 9 vaste maaltijdmomenten krijgt; 3 hoofdmaaltijden en de rest tussendoortjes. Maar ik kon de eerste dagen alleen de hoofdmaaltijden weg krijgen en had de rest van de dag eigenlijk totaal geen honger.

De herstelperiode is mede bedoeld om te wennen aan je nieuwe eetpatroon. Maaltijden duren langer dan je misschien gewend bent, en het is wellicht lastig om zoveel eetmomenten in je normale dagelijkse patroon te krijgen.

Daarnaast mag je ook niet meer drinken tijdens het eten; iets wat ik wel altijd deed en waar ik dan ook tegenop zag, maar verrassend snel aan gewend was.

Als je net als ik voornamelijk achter een bureau werkt is dat vrij makkelijk, maar als je bijvoorbeeld in een fabriek, de bouw of de zorg werkt zal het waarschijnlijk een stuk lastiger zijn.